Παρουσίαση/Προβολή

(520238) -  Αλίκη Λαβράνου

Περιγραφή Μαθήματος

Το μάθημα εστιάζει σε εκείνον το τύπο πολιτικής θεωρίας και θεωρίας του δικαίου που αναπτύσσεται ως κριτική θεωρία του δικαίου, της πολιτικής και του κράτους την περίοδο του γερμανικού μεσοπολέμου. Στους θεωρητικούς που θα εξετάσουμε πιο αναλυτικά ανήκουν ο Hermann Heller, o Carl Schmitt, o Ernst Fraenkel, o Otto Kirchheimer και o Franz Neumann. Οι θεωρίες αυτές επιχειρούν να αναπτύξουν ένα νέο εννοιακό οπλοστάσιο που, εν πολλοίς, υπερβαίνει την κλασική παράδοση της πολιτικής θεωρίας (ή πολιτικής φιλοσοφίας) ικανό να συμβάλει στην κριτική κατανόηση του δικαίου, του κράτους και της πολιτικής σε συνθήκες ‘ώριμης νεωτερικότητας’, δηλ. στον ιστορικό ορίζοντα του 20^ου αιώνα. Δεν θα ήταν λάθος να ισχυριστεί κανείς ότι, κατά κάποιον τρόπο, αυτός ο ιστορικός ορίζονται καθοδηγεί την ανάπτυξή τους, καθώς τις φέρνει αντιμέτωπες με έναν ραγδαίο και τεραστίων διαστάσεων «κοινωνικό μετασχηματισμό»: το μετασχηματισμό της καπιταλιστικής οργάνωσης της παραγωγής, την κατάρρευση των προπολεμικών ευρωπαϊκών αυτοκρατοριών και τον ριζικό εκδημοκρατισμό της πολιτικής σφαίρας που συνοδεύεται όμως από μια ριζική κρίση του κράτους και της πολιτικής, την κατάρρευση της κοινωνικής συνοχής που κορυφώνεται, αφ’ ενός, ως συνέπεια του 1^ου Παγκοσμίου Πολέμου και, αφ’ ετέρου, στην παγκόσμια οικονομική κρίση του 1929, το μετασχηματισμό της πολιτισμικής σφαίρας με την εμφάνιση της πολιτισμικής βιομηχανίας. Στα μέσα της δεκαετίας του 1930, ωστόσο, η θεωρίες αυτές (ιδιαίτερα των Fraenkel, Kirchheimer και Neumann που ανήκουν στον κύκλο της πρώτης γενιάς της Σχολής της Φρανκφούρτης) θα πρέπει να αναμετρηθούν και με το φαινόμενο των φασιστικών κινημάτων και καθεστώτων, ιδιαίτερα δε το ναζιστικό καθεστώς της Γερμανίας και με το ζήτημα του αντισημιτισμού. Το μάθημα στοχεύει τελικά και στη διερεύνηση της δυνατότητας άντλησης και αξιοποίησης εννοιακών εργαλείων από αυτές τις θεωρίας για το σκοπό της κριτικής ανάλυσης ανάλογων σύγχρονων κοινωνικών φαινομένων, χωρίς ωστόσο να παραγνωρίζεται ο διαφορετικός ιστορικός ορίζοντας.

Ημερομηνία δημιουργίας

Κυριακή 4 Αυγούστου 2024