Παρουσίαση/Προβολή

(52M022) -  Αγγελίδου Αλίκη

Περιγραφή Μαθήματος

Το μάθημα πραγματεύεται τα βασικά ζητήματα που απασχολούν τον υπο-κλάδο εκείνον της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας ο οποίος εξετάζει τον τρόπο οργάνωσης της οικονομίας και τις διαφορετικές σημασίες που η «παραγωγή», η «ανταλλαγή» και η «κατανάλωση» προσλαμβάνουν σε διαφορετικά πολιτισμικά πλαίσια. Διερευνά επίσης την πορεία της οικονομικής σκέψης και τις σχέσεις που διαχρονικά αναπτύχθηκαν ανάμεσα στην Οικονομική Ανθρωπολογία και την Οικονομική Επιστήμη. Ακολουθώντας μια ιστορική προοπτική, θα παρουσιαστούν αρχικά τα έργα των Boas, Μalinowski και Mauss, αναφορικά με τα συστήματα ανταλλαγών σε μη καπιταλιστικές κοινωνίες (πότλατς, κούλα, δώρο), μελέτες οι οποίες έδωσαν το έναυσμα για την συγκρότηση του πεδίου της Οικονομικής Ανθρωπολογίας. Θα ακολουθήσουν οι «κλασικές» σχολές των φορμαλιστών (ή τυπολογιστών) και των ουσιοκρατών (ή υποστασιαστών) και η μεταξύ τους διαμάχη, με έμφαση στο έργο του Κarl Polanyi. Θα εξεταστούν τέλος οι μαρξιστικές θεωρίες για την οικονομική προσέγγιση των προκαπιταλιστικών κοινωνιών. Στη συνέχεια, θα γίνει αναφορά στις πιο πρόσφατες αναλύσεις των καταναλωτικών φαινόμενων από τη σκοπιά της σημασίας και του νοήματος και στις ανθρωπολογικές προσεγγίσεις γύρω από το συμβολικό κεφάλαιο, τα πρότυπα κατανάλωσης, την έννοια του «γούστου» και τις πολιτικές διαστάσεις της κατανάλωσης. Θα μελετηθούν ακόμα ζητήματα εμπορευματοποίησης και η «κοινωνική ζωή» των αντικειμένων. Τέλος θα ασχοληθούμε με τους κοινωνικοοικονομικούς μετασχηματισμούς που συντελούνται τις τελευταίες δεκαετίες και τις ποικίλες μορφές που παίρνει στις μέρες μας η διασύνδεση του τοπικού με το παγκόσμιο. Εικοσιπέντε χρόνια μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου κι έπειτα από την πρόσφατη χρηματοπιστωτική και δημοσιονομική κρίση σε ΗΠΑ και Ευρώπη, οι κριτικοί προβληματισμοί σχετικά με την «οικονομία της ελεύθερης αγοράς» επανέρχονται στο προσκήνιο. Θα συζητήσουμε τη συνεισφορά της ανθρωπολογίας στην κριτική επανεξέταση εννοιών όπως η «ιδιοκτησία», η «ιδιωτικοποίηση», η «εργασία», η «παραγωγή», το «χρήμα» ή η «αγορά» και στην κατανόηση των νέων πολιτισμικών φαινομένων που παράγονται στις συνθήκες του ύστερου καπιταλισμού σε διαφορετικές περιοχές του πλανήτη. Τα παραπάνω θα εξετασθούν μέσα από εθνογραφίες που έχουν δημοσιευθεί τα τελευταία χρόνια κι από την έρευνα της διδάσκουσας στη μετασοσιαλιστική Ευρώπη.

Σκοπός του μαθήματος είναι να καταδειχτούν οι τρόποι με τους οποίους παλαιότερες και νέες ανθρωπολογικές θεωρήσεις επέτρεψαν την στροφή από μια καθαρά ιδεολογική και σε μεγάλο βαθμό αφηρημένη συζήτηση για την οικονομία, στη μελέτη συγκεκριμένων οικονομικών πρακτικών που προσεγγίζονται πρωτίστως ως πολιτισμικά και κοινωνικά κι όχι ως «φυσικά» φαινόμενα.

Ημερομηνία δημιουργίας

Παρασκευή 27 Μαΐου 2016