Παρουσίαση/Προβολή

(520454) -  Αθηνά Αθανασίου

Περιγραφή Μαθήματος

Διδάσκουσα

Αθηνά Αθανασίου, Καθηγήτρια Τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας

 

Περιγραφή:

 

Πώς και γιατί η μνήμη καθίσταται πεδίο κοινωνικής διαπραγμάτευσης και αντιδικίας; Με ποιους τρόπους η μνήμη ανακαλείται, αναπλάθεται, αρχειοθετείται, βιώνεται και «συμβαίνει» στο παρόν; Ποια είναι η ζωή των πραγμάτων που δεν μπορούμε ή δεν επιτρέπεται να ανακαλέσουμε; Πώς ζούμε χωρίς αυτά και με αυτά; Πώς εθνικοποιούνται η μνήμη, η αμνησία, η αμνηστία, η λήθη και το πένθος; Πώς το φύλο, η εθνική/εθνοτική θέση και άλλοι φορείς κοινωνικής ιεραρχίας ρυθμίζουν τι αξίζει να μνημονεύεται και τι όχι; Πώς μπορούμε να κατανοήσουμε την πρόσφατη έξαρση λόγων, σε ποικίλα τοπικά και διεθνή συμφραζόμενα, γύρω από τη σχέση της μνήμης με την τρωτότητα, την απώλεια και τη συμφιλίωση;    

Το μάθημα επικεντρώνεται στις κοινωνικές πρακτικές της συλλογικής τραυματικής μνήμης, ενώ θέτει και ζητήματα μαρτυρίας (witnessing), κατάθεσης (testimony), αναπαράστασης, αφηγηματοποίησης, θυματοποίησης, πολιτικών του πένθους και «συγκινησιακών κοινοτήτων». Στο πλαίσιο αυτό, δίνεται έμφαση στην πολιτική της αντι-μνήμης ή της εναλλακτικής μνήμης, δηλαδή, στις κοινωνικές και πολιτισμικές πρακτικές αντιπαράθεσης με τις εκάστοτε κυρίαρχες αφηγήσεις του «αξιομνημόνευτου». Εξετάζονται ιστορικές περιπτώσεις συγκρουόμενων μνημονικών πολιτικών, δημόσιων τελετών μνημόνευσης και πρακτικών ετερόδοξης μνήμης σε συμφραζόμενα αποικιακής και μετααποικιακής βίας, πολέμων, εθνικισμών και εθνικών συγκρούσεων (π.χ. πρώην Γιουγκοσλαβία, Νότια Αφρική, Νοτιοανατολική Ασία, Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ-Παλαιστίνη, Λατινική Αμερική). Τέλος, εξετάζονται ζητήματα που αφορούν τις μεθοδολογίες της ιστορίας ζωής, της προφορικής ιστορίας, της μαρτυρίας και της βιογραφικής αφήγησης.

 

Μαθησιακοί στόχοι

Η εξοικείωση των φοιτητών/τριών με τους τρόπους μέσω των οποίων η μνήμη καθίσταται πεδίο κοινωνικής διαπραγμάτευσης και πολιτικής διεκδίκησης ή αντιδικίας σε διαφορετικά ιστορικά και πολιτισμικά συμφραζόμενα.

Η κριτική διερεύνηση των διαδικασιών «εθνικοποίησης» της μνήμης, της αμνησίας, της αμνηστίας και της λήθης.

Η ανάλυση των τρόπων μέσω των οποίων το φύλο, η εθνική/εθνοτική θέση και άλλοι φορείς κοινωνικής ιεραρχίας ρυθμίζουν τι αξίζει ή τι πρέπει να μνημονεύεται και τι όχι.

Η εμβάθυνση στη σχέση της μνήμης με την τρωτότητα, την απώλεια και τη (μη) συμφιλίωση.   

Η επικέντρωση στις κοινωνικές πρακτικές της συλλογικής τραυματικής μνήμης, αλλά και σε ζητήματα μαρτυρίας (witnessing), κατάθεσης (testimony), αναπαράστασης, αφηγηματοποίησης, πολιτικών του πένθους και «συγκινησιακών κοινοτήτων».

Η ερευνητική ενασχόληση με επιτελέσεις αντι-μνήμης ή εναλλακτικής μνήμης.

 

Αξιολόγηση: Οι φοιτήτριες/ές αξιολογούνται με βάση την προφορική παρουσίαση κειμένων, τη συνολική συμμετοχή τους στο σεμινάριο και την τελική γραπτή εργασία (το θέμα της οποίας αποφασίζεται μετά από συνεννόηση με τη διδάσκουσα).

Ημερομηνία δημιουργίας

Δευτέρα 24 Νοεμβρίου 2014