Παρουσίαση/Προβολή

(TMG522) -  ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΑΣΠΑΡΙΝΑΤΟΥ

Περιγραφή Μαθήματος

Αντικείμενο του σεμιναρίου αποτελεί η θεωρητική και εμπειρική διερεύνηση μορφών εγκληματικότητας που συνδέονται με την οικονομική, πολιτική και θεσμική εξουσία, καθώς και των μηχανισμών κοινωνικού ελέγχου, λογοδοσίας και ατιμωρησίας που τις περιβάλλουν. Το σεμινάριο εστιάζει σε φαινόμενα τα οποία η παραδοσιακή εγκληματολογία και η κλασική ποινική θεωρία συχνά υποβάθμισαν ή αντιμετώπισαν αποσπασματικά, όπως το οικονομικό έγκλημα, η διαφθορά, το εταιρικό έγκλημα, το κρατικό και κρατικο-εταιρικό έγκλημα, η χρηματοπιστωτική παραβατικότητα, οι περιβαλλοντικές βλάβες μεγάλης κλίμακας και οι σύγχρονες μορφές θεσμικής αυθαιρεσίας.

Στόχος του σεμιναρίου είναι η κατανόηση των εγκλημάτων των ισχυρών ως κοινωνικών φαινομένων που δεν περιορίζονται σε μεμονωμένες παράνομες πράξεις, αλλά συνδέονται με οργανωσιακές πρακτικές, δομές εξουσίας, σχέσεις αλληλεξάρτησης μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, καθώς και με μορφές επιλεκτικής εφαρμογής του νόμου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις κοινωνικές συνέπειες των φαινομένων αυτών, όπως η αναπαραγωγή ανισοτήτων, η υπονόμευση της δημοκρατικής λογοδοσίας, η διάβρωση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς και η παραγωγή εκτεταμένων κοινωνικών βλαβών.

Το σεμινάριο αναπτύσσεται με βάση τη μελέτη εξειδικευμένης βιβλιογραφίας, την ανάλυση δημόσιων εκθέσεων, νομολογίας, πορισμάτων ελεγκτικών μηχανισμών και τη διερεύνηση χαρακτηριστικών ελληνικών και διεθνών μελετών περίπτωσης. Η διδασκαλία στηρίζεται στην ενεργό συμμετοχή των φοιτητών και φοιτητριών, στην προφορική παρουσίαση θεμάτων και στην εκπόνηση γραπτής εργασίας, με στόχο την ανάπτυξη ερευνητικών και αναλυτικών δεξιοτήτων.

Το σεμινάριο διαρθρώνεται σε έξι βασικούς άξονες:

α) Θεωρητικές προσεγγίσεις των εγκλημάτων των ισχυρών. Από το έγκλημα λευκού κολάρου έως τις σύγχρονες κριτικές θεωρίες για το κρατικό, εταιρικό και κρατικο-εταιρικό έγκλημα.

β) Οικονομική και χρηματοπιστωτική παραβατικότητα. Φοροδιαφυγή, νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, εταιρική απάτη, ρυθμιστικά κενά και διεθνείς οικονομικές δομές.

γ) Διαφθορά, πολιτική επιρροή και θεσμική λογοδοσία. Πολιτική διαφθορά, σύγκρουση συμφερόντων, lobbying, πελατειακές πρακτικές και μηχανισμοί ελέγχου.

δ) Κρατικό και κρατικο-εταιρικό έγκλημα. Παραβιάσεις δικαιωμάτων, διοικητική αυθαιρεσία, συμπράξεις κράτους και αγοράς, μεγάλης κλίμακας κοινωνικές και περιβαλλοντικές βλάβες.

ε) Εγκλήματα των ισχυρών και λειτουργία του ποινικού συστήματος. Επιλεκτικότητα, δυσχέρειες δίωξης, αποδεικτικά προβλήματα, ασυλίες, διεθνής δικαστική συνεργασία και ζητήματα ατιμωρησίας.

στ) Σύγχρονες εξελίξεις και μελέτες περίπτωσης. Ανάλυση επίκαιρων ελληνικών και διεθνών υποθέσεων μέσα από κοινωνιολογική, εγκληματολογική και πολιτικοθεσμική οπτική.

Ημερομηνία δημιουργίας

Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου 2026