Παρουσίαση/Προβολή

(510253) -  ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΑΣΠΑΡΙΝΑΤΟΥ

Περιγραφή Μαθήματος

Αντικείμενο του μαθήματος αποτελεί η κριτική ανάλυση των βασικών θεωρητικών παραδειγμάτων της Εγκληματολογίας και η ιστορική τους εξέλιξη σε συνάρτηση με το κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο, τα κοινωνικά ζητήματα και τις κοινωνικές ανάγκες που κλήθηκαν να εξυπηρετήσουν. Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτικές και ιδεολογικές συνθήκες μέσα στις οποίες αναπτύχθηκαν οι εγκληματολογικές θεωρίες, καθώς και την επίδρασή τους στη διαμόρφωση πολιτικών πρόληψης, ελέγχου και καταστολής του εγκλήματος. Παράλληλα, αναδεικνύει τα βασικά κοινωνικά προβλήματα στα οποία επιχείρησαν να απαντήσουν οι διαφορετικές σχολές σκέψης και τις προτάσεις που διατυπώθηκαν διαχρονικά για τη διαχείριση του εγκληματικού ζητήματος.

Τα κυριότερα θεωρητικά παραδείγματα της Εγκληματολογίας, όπως ο Κλασικισμός, ο Θετικισμός, η Συμβολική Αλληλεπίδραση και οι Κριτικές Προσεγγίσεις, παρουσιάζονται υπό ιστορική προοπτική και σε συνάρτηση με το εκάστοτε κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σύνδεση των θεωριών με ευρύτερες κοινωνικές μεταβολές, μορφές κοινωνικής ανισότητας και μετασχηματισμούς του ποινικού συστήματος.

Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες εξοικειώνονται με βασικές έννοιες και φαινόμενα, όπως το νομικό και πραγματικό έγκλημα, η εγκληματοποίηση, η εγκληματικότητα και η μέτρησή της, η επικινδυνότητα, οι ηθικοί πανικοί, ο φόβος του εγκλήματος, η νεανική παραβατικότητα, η υποκουλτούρα, η ανομία, ο κοινωνικός αποκλεισμός και η πολιτική οικονομία του εγκλήματος. Ειδικότερη έμφαση αποδίδεται στη σχέση εγκλήματος, κοινωνικής θέσης και κοινωνικών ανισοτήτων, τόσο ως προς τους δράστες όσο και ως προς τα θύματα. Υπό το πρίσμα αυτό αναλύεται η κοινωνική κατασκευή του εγκλήματος και η επιλεκτικότητα του ποινικού συστήματος ως προς τον ορισμό, την εφαρμογή και την επιβολή του νόμου.

Το μάθημα διαρθρώνεται σε τέσσερις βασικούς άξονες:

α) Εισαγωγή στις βασικές έννοιες και στα μεθοδολογικά ζητήματα της Εγκληματολογίας, όπως η διάκριση πραγματικού και νομικού εγκλήματος, η μέτρηση της εγκληματικότητας και ο σκοτεινός αριθμός του εγκλήματος.

β) Εξέλιξη της εγκληματολογικής θεωρίας σε συνάρτηση με την ιστορική συγκυρία, το κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο και τα κυρίαρχα κοινωνικά προβλήματα. Παρουσιάζονται κλασικές και σύγχρονες θεωρίες, καθώς και νεότερα ρεύματα, όπως η φεμινιστική εγκληματολογία, η πολιτισμική εγκληματολογία και η εγκληματολογία του Νότου.

γ) Ανάλυση της λειτουργίας του ποινικοκατασταλτικού συστήματος, με έμφαση στην επιλεκτικότητα, τον στιγματισμό, τα στερεότυπα, τις διαδικασίες εγκληματοποίησης, καθώς και στους μηχανισμούς ατιμωρησίας ή συγκάλυψης. Ειδική αναφορά γίνεται στο σωφρονιστικό σύστημα και στη διαχρονική σχέση του με κοινωνικά ευάλωτους πληθυσμούς.

δ) Κριτική επισκόπηση της εξέλιξης της εγκληματικότητας σε ποιοτικό και ποσοτικό επίπεδο και διερεύνηση της σχέσης της με οικονομικές κρίσεις, κοινωνικές αναδιαρθρώσεις, νέες μορφές παρανομίας και μεταβολές της αντεγκληματικής πολιτικής.

Ημερομηνία δημιουργίας

Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου 2026