Παρουσίαση/Προβολή
Αστική και κοινωνική πολιτική: ιστορική συγκρότηση και σύγχρονες εξελίξεις
(TMG493) - ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΑΡΑΠΟΓΛΟΥ
Περιγραφή Μαθήματος
- Στόχος του μαθήματος είναι να αναδείξει το ιστορικά μεταβαλλόμενο αντικείμενο της αστικής και κοινωνικής πολιτικής ξεκινώντας από τα εγχειρήματα εξυγίανσης των παραγκουπόλεων στις βιομηχανικές πόλεις, εστιάζοντας στις ανησυχίες για τις κοινωνικές αναταραχές και την εξάπλωση της φτώχειας τη δεκαετία του 1960, συνεχίζοντας με την αντιμετώπιση των αστικών μορφών κοινωνικού αποκλεισμού από τη δεκαετία του 1970 κι ύστερα, καταλήγοντας στις οικολογικές και κοινωνικές προκλήσεις της πλανητικής αστικοποίησης.
- Εξετάζονται επιμέρους ζητήματα όπως η αστική φτώχεια και η χωρική συγκέντρωση της, η πολλαπλή αποστέρηση, ο στεγαστικός διαχωρισμός, η εγκατάσταση των μεταναστών και η ενσωμάτωση των μειονοτήτων, η κοινωνική πόλωση, η πρόσβαση σε κοινωνικές και περιβαλλοντικές υποδομές και υπηρεσίες.
- Συζητούνται οι διαφορές ανάμεσα στις αυταρχικές, εκσυγχρονιστικές, και χειραφετητικές πολιτικές μέσα από παραδείγματα πόλεων σε διαφορετικές γεωπολιτικές περιφέρειες, ο ρόλος των αυτοδιοικητικών και κοινωνικών κινημάτων, και των διεθνών οργανισμών.
Ημερομηνία δημιουργίας
Σάββατο 8 Φεβρουαρίου 2025
-
Μέθοδοι αξιολόγησης
Τελικές εξετάσεις (με βάση την ύλη από το βιβλίο των Knox και Pinch Κοινωνική Γεωγραφία των Πόλεων)
Απαλλακτική εκπόνηση μελέτης (project ομαδικά ή ατομικά, σε συνεννόηση με το διδάσκοντα κατά τη διάρκεια των παραδόσεων)
Προτεινόμενα συγγράμματα
Knox P., Pinch S.,Κοινωνική Γεωγραφία των Πόλεων, Αθήνα: εκδόσεις Σαββάλας, 2009 (κωδ. Εύδοξο 8409)
Χατζημιχάλης Κ., Βαίου Ντ., Ο χώρος στην αριστερή σκέψη εκδ. ΚΑΠΟΛΑ, 2012 (κωδ. Εύδοξο 22767245
Χωριανόπουλος Ι, Παγώνης Θ., Αστικότητα, σχεδιασμός και διακυβέρνηση στην αθηναϊκή μητρόπολη, εκδ. Κριτική 2020, (κωδ. Ευδοξο 94645287)
Περιεχόμενο μαθήματος
Το μάθημα αναπτύσσεται σε τρεις ενότητες: α) Ιστορική συγκρότηση και περιοδολόγηση της αστικής κοινωνικής πολιτικής, β) θέματα της αστικής κοινωνικής πολιτικής, γ) σύγχρονες πολιτικές και τάσεις που καλυπτονται κυρίως από το βιβλίο των Knox & Pinch Κοινωνική Γεωγραφία των Πόλεων και πρόσθετα κείμενα.
Μαθησιακοί στόχοι
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα μπορούν
- Να αναγνωρίζουν τα ιδιαίτερα ζητήματα που απασχολούν την αστική και κοινωνική πολιτική: την αστική φτώχεια και την χωρική συγκέντρωση της, την πολλαπλή αποστέρηση, τον στεγαστικό διαχωρισμό, την εγκατάσταση και ένταξη των μεταναστών, την κοινωνική πόλωση, την προσβασιμότητα των υπηρεσιών, τα ελλείμματα περιβαλλοντικών υποδομών
- Να διαγνώσουν και εντοπίσουν τα αστικά και κοινωνικά προβλήματα και να γνωρίζουν τα ιδιαίτερα μέσα για την αντιμετώπισή τους όπως οι χωρικά εστιασμένες πολιτικές, οι πολιτικές αστικής ανανέωσης, αναζωογόνησης και βιωσιμότητας.
- Να αναγνωρίζουν το ρόλο των φορέων που συμμετέχουν στο πολυεπίπεδη διαμόρφωση και εφαρμογή των αστικών κοινωνικών πολιτικών (διεθνείς οργανισμούς, εθνικούς φορείς, τοπική αυτοδιοίκηση και οργανώσεις της κοινωνίας πολιτών)
Ελληνική Βιβλιογραφία
Αθανασίου Ε (2015) Πόλη και φύση, Θεωρήσεις της φύσης στον πολεοδομικό σχεδιασμό, Ανοικτές Ακαδημαϊκές Εκδόσεις,
Διμέλλη (2023) Ελληνικές πόλεις και αστική ανθεκτικότητα: η περίπτωση της Αθήνας, Κάλλιπος, Ανοικτές Ακαδημαϊκές Εκδόσεις
Καυκαλάς Γ etal (Επ), 2015, Βιώσιμες πόλεις: προσαρμογή κι ανθεκτικότητα σε περιόδους κρίσης, Κάλλιπος, Ανοικτές Ακαδημαϊκές Εκδόσεις,
Savage M., Warde A., 2005 μτφ., Αστική κοινωνιολογία, καπιταλισμός και νεωτερικότητα, Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση
Χατζημιχάλης Κ., Βαίου Ντ. (2012) Ο χώρος στην αριστερή σκέψη, εκδ. ΚΑΠΟΛΑ (Κωδικός στον Εύδοξο: 22767245)
Χωριανόπουλος Ιωάννης, Παγώνης Θάνος (2020) Αστικότητα, σχεδιασμός και διακυβέρνηση στην αθηναϊκή μητρόπολη, εκδ. Κριτική, Αστικότητα, σχεδιασμός και διακυβέρνηση στην αθηναϊκή μητρόπολη (Κωδικός Εύδοξου: 94645287
Αφουξενίδης A. etal (2019) Γεωγραφίες στην Εποχή της Ρευστότητας Κριτικά δοκίμια για το χώρο, την κοινωνία και τον πολιτισμό προς τιμήν της Λίλας Λεοντίδου. Προπομπός, (Κωδικός στον Εύδοξο: 112699622)
Μαλούτας Θ. , 2018, Η κοινωνική γεωγραφία της Αθήνας, Αλεξάνδρεια Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 77118141
Αγγλική Βιβλιογραφία
Atkinson, R. (2000). Combating social exclusion in Europe: The new urban policy challenge. Urban studies, 37(5-6), 1037-1055
Cochrane, A, (2007). Understanding urban policy: A critical approach.: Blackwell.
Davies, J. S., et al (2022). New developments in urban governance: Rethinking collaboration in the age of austerity. Policy Press
Keil, R. (2016). Urban neoliberalism: rolling with the changes in a globalizing world. In Handbook of Neoliberalism (pp. 384-397). Routledge
Brenner, N. (2018). Debating planetary urbanization: For an engaged pluralism. Environment and Planning D: Society and Space, 36(3), 570-590.
Mingione, E. (Ed.). (2008). Urban poverty and the underclass: a reader. John wiley & sons
Kazepov, Y., Barberis, E., Cucca, R., & Mocca, E. (Eds.). (2022). Handbook on urban social policies: International perspectives on multilevel governance and local welfare. Edward Elgar Publishing.
Edwards, C., & Imrie, R. (2015). The short guide to urban policy. Policy Press.
Προαπαιτούμενα
Δεν υπάρχουν προαπαιτούμενα. Το μάθημα είναι συναφές με μαθήματα Γεωγραφίας, Κοινωνικού αποκλεισμού, Στεγαστικής Πολιτικής, Συγκριτικής και Παγκόσμιας Κοινωνικής Πολιτικής, Περιβάλλοντος και Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Websources- Περιοδικά
Environment and Planning D: Society and Space
Envrironment and Planning C: Politics and Space
Environment and Planning A: Economy and Space
International Journal of Urban and Regional Research
Websources Ερευνητικά Κέντρα
Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών: Εργαστήριο Κοινωνικών Μετασχματισμών του Αστικού Χώρου
International Sociological Association: Research Committee 21: Sociology of Urban and Regional Development
American Sociological Association: Section on Community and Urban Sociology
Globalisation and World cities: study Group and network
Un_Habitat http://www.hic-net.org/articles.php?pid=1686
Websources Διεθνείς Οργανισμοί
United Nations Dpt of Economic and Social Affairs
UN Habitat Sustainable Cities Report
United Nations: World Urbanization Prospects
Eurostat Sustainable Development Web
https://ec.europa.eu/eurostat/web/sdi/sustainable-cities-and-communities
https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-interactive-publications/-/ks-02-21-235