Παρουσίαση/Προβολή

(410233) -  Δραγούνη Μήνα

Περιγραφή Μαθήματος

Τι είναι η «πολιτισμική κληρονομιά»; Πώς νοηματοδοτούμε το παρελθόν και τα κατάλοιπά του; Ποιος αποφασίζει για το παρόν και το μέλλον των μνημείων και με τι σκοπό; Στόχος του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητ(ρι)ών με θεωρητικές ιδέες και κριτικές προσεγγίσεις για τη σύγχρονη ερμηνεία και λειτουργία του παρελθόντος, μέσα από τις Σπουδές στην Πολιτισμική Κληρονομιά (Heritage Studies) και όμορα πεδία, όπως η Mετα-αποικιακή Kριτική, η Δημόσια Αρχαιολογία και η Δημόσια Ιστορία.

 

Αξιοποιώντας παραδείγματα από την Ελλάδα και τον κόσμο, το μάθημα προάγει τη μελέτη και τον αναστοχασμό για τις πολλαπλές σχέσεις των μνημείων (υλικών και άυλων) με τη μνήμη, τις κοινότητες, την εξουσία, την ιδεολογία, τους μηχανισμούς αναπαραγωγής διακρίσεων, τη συμπερίληψη και την κοινωνική δικαιοσύνη. Μέσα από την επισκόπηση θεμελιωδών εννοιών και πρακτικών διαχείρισης επιδιώκουμε την κατανόηση της πολιτισμικής κληρονομιάς ως δυναμικής διαδικασίας παραγωγής νοημάτων, οικειοποίησης του παρελθόντος στο παρόν, συμμετοχής στα κοινά και διαμόρφωσης της συλλογικής μνήμης. Επιπλέον, εξετάζουμε τις πολιτικές χρήσεις του παρελθόντος (π.χ. κλασική αρχαιότητα και εθνικό φαντασιακό), τη συμβολική θέση των μνημείων στην κατασκευή τουριστικών τοπίων, τις όψεις της «σκοτεινής» κληρονομιάς (contested heritage/dissonant heritage), καθώς και τον ρόλο ειδικών και μη ειδικών στη «μνημειοποιητική» διαδικασία.

 

Έτσι, στη διάρκεια του εξαμήνου, οι φοιτήτ(ρι)ες καλούνται να επανεξέτασουν καθιερωμένες νοηματοδοτήσεις της πολιτισμικής κληρονομιάς, ώστε να αναπτύξουν περαιτέρω ικανότητες κριτικής σκέψης, ανάλυσης και σύνδεσης της θεωρίας με την πρακτική της πολιτιστικής διαχείρισης. Επιπλέον, ενθαρρύνονται να καλλιεργήσουν νέες οπτικές ως προς την αυθεντικότητα, τις αξίες και τη λειτουργία της πολιτισμικής κληρονομιάς ως σύγχρονου πεδίου διαπραγμάτευσης με παγιωμένα ιστορικά αφηγήματα και σύγχρονα κοινωνικο-πολιτικά ζητήματα, όπως ο εθνικισμός, η ισότιμη πρόσβαση και ορατότητα, η προστασία του περιβάλλοντος κ.ά.

 

Ενδεικτική βιβλιογραφία:

- Anderson, B. (1997). Φαντασιακές κοινότητες: Στοχασμοί για τις απαρχές και τη διάδοση του εθνικισμού. Νεφέλη.

- Λεκάκης, Στ., & Πάντζου, Ν. (Επιμ.) (2021). Εισαγωγή στη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Ασίνη.

- Παπαδημητρίου, Ν., & Αναγνωστόπουλος, Α. (Επιμ.). (2017). Το παρελθόν στο παρόν: Μνήμη, ιστορία και αρχαιότητα στη σύγχρονη Ελλάδα. Καστανιώτης.

- Πλάντζος, Δ. (Επιμ.) (2023).  Τα μνημεία των άλλων: Ανεπιθύμητες κληρονομιές στις παρυφές της μνήμης και της λήθης. Νεφέλη.

 

- Harrison, R. (2012). Heritage: Critical approaches. Routledge.

- Lowenthal, D. (2015). The past is a foreign country. Cambridge University Press.

- Smith, L. (2006). Uses of heritage. Routledge.

- Solomon, E. (Ed). (2021). Contested antiquity: Archaeological heritage and social conflict in Greece and Cyprus. Indiana University Press.

Ημερομηνία δημιουργίας

Κυριακή 9 Οκτωβρίου 2016