Παρουσίαση/Προβολή

Εικόνα επιλογής

Οργάνωση του διεθνούς συστήματος

(120317) -  Α. Παπαστάμου, Μ. Μαρούδα και Ε.ΔΙ.Π. Β. Μπαλαφούτα (ΕΚΠΑ)

Περιγραφή Μαθήματος

 

 

Οργάνωση του Διεθνούς Συστήματος

Χειμερινό Εξάμηνο 2026-2027

Δευτέρα 12.00-15.00, Αίθουσα 301

 

Διδάσκουσες & Διδάσκοντες

Ανδρέας Παπαστάμου, Ι. Χάλκος[*], Μαρία Ντανιέλα Μαρούδα & Βιργινία Μπαλαφούτα

 

 

Περιγραφή του μαθήματος

 

Το μάθημα αποτελεί μια εισαγωγή στην ιστορική εξέλιξη των Διεθνών Σχέσεων και στόχος του είναι να χτίσουμε μια στέρεα βάση για την σε βάθος μελέτη των της διεθνούς πολιτικής, του διεθνούς δικαίου και της παγκόσμιας οικονομίας στα εξάμηνα που ακολουθούν. Μετά από μια σύντομη αναφορά στην Μεσαιωνική περίοδο, συζητάμε την οργάνωση του Διεθνούς Συστήματος και της Διεθνούς (ή Παγκόσμιας Τάξης) από τον Τριακονταετή Πόλεμο (1618-1648) μέχρι την Γερμανική Ενοποίηση (1871). Αν και η έμφαση είναι βεβαίως στο ευρωπαϊκό σύστημα που συγκροτείται με όρους εθνικής κυριαρχίας και αποτελεί το κέντρο της διεθνούς πολιτικής, θα ασχοληθούμε και με το πως αντιλαμβάνονται την έννοια της «διεθνούς τάξης» στην Ασία και στο Ισλάμ.

 

Οι άξονες της συζήτησής μας είναι οι έννοιες της «νομιμοποίησης» και της «ισορροπίας ισχύος». Γύρω από αυτούς τους άξονες, αναλύουμε την εξέλιξη της Κυριαρχίας, του Διεθνούς Δικαίου και της διεθνούς οργάνωσης αλλά και το πέρασμα από την φεουδαρχία και την αγροτική οικονομία στον παγκόσμιο καπιταλισμό και την βιομηχανική επανάσταση.

 

Όλα αυτά τα συζητάμε όχι με λεπτομέρειες αλλά αναζητώντας τους μεγάλους σταθμούς στην ιστορική εξέλιξη με ένα διεπιστημονικό πλαίσιο (Διεθνείς Σχέσεις, Διεθνές Δίκαιο και Διεθνής Πολιτική Οικονομία). Σε άλλα μαθήματα στην διάρκεια των σπουδών σας θα αναλύσετε σε βάθος τα σχετικά ζητήματα.

 

Κάθε Θεματική συνοδεύεται από υποχρεωτική βιβλιογραφία. Όλα τα κείμενα υπάρχουν στην βιβλιοθήκη. Για ό,τι δεν υπάρχει, δίδεται σχετικό link παρακάτω. Το βιβλίο του Alan Cassels έχει ήδη αναρτηθεί στο openeclass. Παρά το γεγονός ότι η παρακολούθηση των μαθημάτων δεν είναι υποχρεωτική, θεωρούμε ότι είναι εξόχως σημαντική για την κατανόηση των εννοιών του μαθήματος. Η επιμελής μελέτη σε όλη των διάρκεια του εξαμήνου είναι απαραίτητη για την πρόοδό σας και την επιτυχία σας στις εξετάσεις.

 

 

Αξιολόγηση

 

Η αξιολόγησή σας θα βασιστεί σε μία εξέταση πολλαπλών επιλογών στο τέλος του εξαμήνου μέσα από το σύστημα openeclass (openeclass.panteion.gr).

 

 

Θεματικές

 

Α’ Μέρος - Εισαγωγή στην πολιτική εξέλιξη (9 Νοεμβρίου -7 Δεκεμβρίου 2026)

 

Ι. Χάλκος

 

Στο πρώτο τρίτο του μαθήματος θα συζητήσουμε την εξέλιξη του Διεθνούς Συστήματος από τον 16ο αιώνα μέχρι σήμερα. Σημαντικό είναι το 1648 γιατί τελειώνει ο Τριακονταετής Πόλεμος και θεωρείται η αφετηρία για την συγκρότηση των Εθνών-Κρατών.

 

Το βιβλίο του William Woodruff (2024) Μια Σύντομη Ιστορία του Σύγχρονου Κόσμου, Θεσσαλονίκη, University Studio Press αποτελεί τον οδηγό σε αυτές τις συζητήσεις και πρέπει να μελετηθεί στο σύνολό του ανεξάρτητα αν οι διαλέξεις είναι εξ ανάγκης ελλειπτικές.

 

Περισσότερη έμφαση όμως να δοθεί στα κεφάλαια 3, 5, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 19, 20. Αυτή είναι και η εξεταστέα ύλη για τις διαλέξεις σε αυτό το μέρος το μαθήματος.

Πρόσθετη Βιβλιογραφία

 

  • Henry Kissinger (2014) Παγκόσμια Τάξη, Αθήνα, Λιβάνης
    • Alan Cassels (1996) Ideology and International Relations in the Modern World, Routledge
    http://tabesh.edu.af/Books/economic/Ideology_and_International_relations.pdf
    • Peter Wilson (2008), “The Causes of the Thirty Year War 1618-1648”, The English Historical Review, CXXIII (502), σελ. 554-586.
    • Derek Croxton (1999) “The Peace of Westphalia of 1648 and the Origins of Sovereignty”, The International History Review, 21(3), σελ. 569-591 http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/07075332.1999.9640869?needAccess=true

MEROS B' Η οικονομική εξέλιξη (12 Οκτωβρίου- 2 Νοεμβρίου 2026)

 

Ανδρέας Παπαστάμου

 

Δύο Αγροτικές Επαναστάσεις

Έδαφος, φυτά & ζώα: από την αξιοποίηση στην ασφάλεια - Η γεωργία στους μεσαιωνικούς χρόνους: οι ανάγκες ξεπερνούν τις δομές! - Διατροφική κρίση, αστικοποίηση & νέες ιδέες - Πόσο «επανάσταση»; - Περιφράξεις: κερδισμένοι & χαμένοι - Επιλεκτική κτηνοτροφία - 4 ιδέες & 1 διαφήμιση! Επιπτώσεις - Τελικά τί ήταν η Αγροτική Επανάσταση;

 

  • Aldcroft, D.H. & Ville, S. (1994). Η Ευρωπαϊκή Οικονομία, 1750-1914. Αθήνα: Αλεξάνδρεια.
  • Ashton, T. (2007). Η Βιομηχανική Επανάσταση. Αθήνα: Τόπος (Μοτίβο Εκδοτική).
  • Dobb. M. & Sweezy, P. (1986). Η μετάβαση από τον φεουδαλισμό στον καπιταλισμό. Αθήνα: Θεμέλιο.

 

Η 1η Βιομηχανική Επανάσταση

Υπόβαθρο & καινοτομίες - Γιατί στην Αγγλία; - Κλωστοϋφαντουργία & εργοστάσια – Ατμομηχανές - «Επαναστατικές» Μεταφορές - Τα ατμόπλοια - Δρόμοι από σκυρόδεμα – Σιδηρόδρομοι - «Επαναστατικές» επικοινωνίες - Αστικοποίηση & κοινωνία: μειονεκτήματα και πλεονεκτήματα - Η διάδοση της εκβιομηχάνισης: ΗΠΑ, Ευρώπη & μεγάλες εταιρείες - Πολιτικές και κοινωνικές επιπτώσεις - Οι οικονομολόγοι: οι φιλόσοφοι της εποχής - Κοινωνικές μεταρρυθμίσεις

 

  • Aldcroft, D.H. & Ville, S. (1994). Η Ευρωπαϊκή Οικονομία, 1750-1914. Αθήνα: Αλεξάνδρεια.
  • Ashton, T. (2007). Η Βιομηχανική Επανάσταση. Αθήνα: Τόπος (Μοτίβο Εκδοτική).
  • Dobb. M. & Sweezy, P. (1986). Η μετάβαση από τον φεουδαλισμό στον καπιταλισμό. Αθήνα: Θεμέλιο.

 

Η 2η Βιομηχανική Επανάσταση & η Μεγάλη Ύφεση του 1870

Υπόβαθρο & καινοτομίες - Πετρέλαιο, ατσάλι, μηχανές εσωτερικής καύσης, ηλεκτρισμός, ταχεία επικοινωνία – Επιστημονική έρευνα & εκπαίδευση – Βιολογία – Χημεία – Ατσάλι & Κατασκευές – Οδικές συγκοινωνίες (αυτοκίνητα, σιδηρόδρομοι & μετρό) – Θαλάσσιες μεταφορές (εμπορικά & πολεμικά πλοία) – Εναέριες μεταφορές (αερόστατα, αεροπλάνο) – Ηλεκτρισμός – Τύπος – Ταχεία επικοινωνία (ταχυδρομεία, τηλέγραφος, βουβός κινηματογράφος, ραδιόφωνο - Οικονομικές κρίσεις μετά το 1870: το τίμημα του γρήγορου πλούτου

 

  • Aldcroft, D.H. & Ville, S. (1994). Η Ευρωπαϊκή Οικονομία, 1750-1914. Αθήνα: Αλεξάνδρεια.
  • Ashton, T. (2007). Η Βιομηχανική Επανάσταση. Αθήνα: Τόπος (Μοτίβο Εκδοτική).
  • Dobb. M. & Sweezy, P. (1986). Η μετάβαση από τον φεουδαλισμό στον καπιταλισμό. Αθήνα: Θεμέλιο.

 

 

Γ’ Μέρος – Η Γέννηση και εξέλιξη του Διεθνούς Δικαίου (14 Δεκεμβρίου 2026 – 11 Ιανουαρίου 2027)

 

Μαρία Ντανιέλα Μαρούδα & Βιργινία Μπαλαφούτα

 

Η Ιστορική Εξέλιξη του Διεθνούς Δικαίου: Από την Αναγέννηση έως τον 21ο αιώνα

Διαμόρφωση και Κωδικοποίση του Διεθνούς Δικαίου

 

  • Ε. Ρούκουνας, Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο, 4η έκ. (Νομική Βιβλιοθήκη, 2021), Κεφάλαιο Ι
  • S. C. Neff, “A Short History of International Law” in MD Evans (ed.) International Law (OUP, 2016)
  • J. Crawford, Brownlie’s Principles of International Law (OUP, 2002), Κεφάλαιο 1

 

Υποκείμενα και «Χρήστες» του Διεθνούς Δικαίου

Το Κράτος ως Υποκείμενο Διεθνούς Δικαίου – Οι Διεθνείς Οργανισμοί – Η Θέση του Ατόμου στο Διεθνές Δίκαιο

 

  • Ε. Ρούκουνας, Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο, 4η έκ. (Νομική Βιβλιοθήκη, 2021), Κεφάλαιο ΙΙ
  • J. Crawford, Brownlie’s Principles of International Law (OUP, 2002), Chapter 4
  • MN Shaw, International Law (CUP, 2008), Chapter 5

 

 

 

[*] Εκκρεμμεί διορισμός

Ημερομηνία δημιουργίας

Κυριακή 9 Οκτωβρίου 2022

Σελίδα μαθήματος