Παρουσίαση/Προβολή

(110603) -  Φανή Κουντούρη

Περιγραφή Μαθήματος

Περιγραφή μαθήματος

Το μάθημα εξετάζει την εξέλιξη της πολιτικής επικοινωνίας στη Γ΄ Ελληνική Δημοκρατία, από τη δεκαετία του 1980 έως σήμερα, συνδέοντας τις μεταβολές του κομματικού συστήματος με τον μετασχηματισμό του συστήματος των μέσων και των μορφών πολιτικής δημοσιότητας.

Βασικός άξονας του μαθήματος είναι η ανάλυση της αλληλεπίδρασης ανάμεσα σε τρεις διαστάσεις: τον πολιτικό ανταγωνισμό, τις σχέσεις πολιτικής και μέσων ενημέρωσης και τα κυρίαρχα μοντέλα πολιτικής ενημέρωσης. Μέσα από αυτή την τριπλή οπτική εξετάζεται η μετάβαση από τον πολωτικό δικομματισμό και την κυριαρχία του κομματικού και παραταξιακού Τύπου της δεκαετίας του 1980, στην ιδιωτική τηλεόραση και την αυξανόμενη μιντιακή αυτονομία της δεκαετίας του 1990, στην εδραίωση ενός σύνθετου πολιτικο-μιντιακού συστήματος εξουσίας κατά την περίοδο 1996–2009 και, στη συνέχεια, στην αποσταθεροποίηση που προκαλούν η οικονομική κρίση, η αναδιάταξη του κομματικού συστήματος και η ψηφιακή μετάβαση.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην περίοδο μετά το 2010, όταν η κρίση αντιπροσώπευσης, οι νέες πολιτικές διαιρέσεις και η άνοδος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μετασχηματίζουν τους όρους παραγωγής και κυκλοφορίας του πολιτικού λόγου. Εξετάζονται η πόλωση, η προσωποποίηση, η επαγγελματοποίηση της επικοινωνίας, η υβριδοποίηση του μιντιακού συστήματος, ο ψηφιακός παραλληλισμός, η πλατφορμοποίηση και η αυξανόμενη σημασία των αλγοριθμικών μηχανισμών στην πολιτική ενημέρωση.

Το μάθημα δεν αντιμετωπίζει την πολιτική επικοινωνία αποκλειστικά ως σύνολο τεχνικών μετάδοσης πολιτικών μηνυμάτων, αλλά ως πεδίο συγκρότησης της πολιτικής πραγματικότητας και της δημοκρατικής δημόσιας σφαίρας. Στόχος είναι, επομένως, να διερευνηθεί πώς οι μετασχηματισμοί της πολιτικής επικοινωνίας επηρεάζουν την πολιτική αντιπροσώπευση, την εμπιστοσύνη, την πόλωση, την ποιότητα της ενημέρωσης και, τελικά, τη λειτουργία της δημοκρατίας.

 

3. Σκοποί και επιδιωκόμενα μαθησιακά αποτελέσματα

Σκοπός του μαθήματος είναι να προσφέρει στους/στις φοιτητές/τριες ένα συνεκτικό θεωρητικό και ιστορικό πλαίσιο για την κατανόηση της εξέλιξης της πολιτικής επικοινωνίας στη Γ΄ Ελληνική Δημοκρατία. Επιδιώκει να συνδέσει τις αλλαγές του κομματικού συστήματος και του πολιτικού ανταγωνισμού με τους μετασχηματισμούς του συστήματος των μέσων, των τεχνολογιών επικοινωνίας και της δημόσιας σφαίρας.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές/τριες αναμένεται να μπορούν:

• να αναγνωρίζουν τις βασικές θεωρητικές προσεγγίσεις της πολιτικής επικοινωνίας και να χρησιμοποιούν έννοιες όπως mediatization, political parallelism, agenda-setting, framing, hybrid media system και platformization,
• να διακρίνουν τις βασικές περιόδους εξέλιξης της πολιτικής επικοινωνίας στη Γ΄ Ελληνική Δημοκρατία και να τεκμηριώνουν τα κριτήρια αυτής της περιοδολόγησης,
• να συνδέουν τις μεταβολές του κομματικού συστήματος με τις αλλαγές στη δομή και λειτουργία του μιντιακού συστήματος,
• να αναλύουν τις σχέσεις πολιτικής, δημοσιογραφικής και οικονομικής εξουσίας στην ελληνική περίπτωση,
• να ερμηνεύουν τον ρόλο της οικονομικής κρίσης του 2010 ως σημείου καμπής για τον πολιτικό ανταγωνισμό, την πολιτική αντιπροσώπευση και την ενημέρωση,
• να αναλύουν πολιτικό και δημοσιογραφικό λόγο με εργαλεία όπως η θεματοποίηση, η πλαισίωση και η ανάλυση της πόλωσης,
• να αξιολογούν τις αλλαγές που προκαλούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι πλατφόρμες και οι αλγοριθμικοί μηχανισμοί στην παραγωγή και κατανάλωση πολιτικής πληροφορίας,
• να συσχετίζουν τις μορφές πολιτικής επικοινωνίας με ζητήματα δημοκρατικής ποιότητας, εμπιστοσύνης, πολυφωνίας και πολιτικής πόλωσης,
• να πραγματοποιούν αυτοτελή εμπειρική ανάλυση ενός γεγονότος, μιας εκλογικής αναμέτρησης, μιας πολιτικής καμπάνιας ή ενός συνόλου πολιτικών/μιντιακών δεδομένων.

4. Τρόποι αξιολόγησης

Θα πρότεινα εδώ να μην περιοριστεί το μάθημα σε μία τελική εξέταση, γιατί το αντικείμενο προσφέρεται ιδιαίτερα για εφαρμοσμένη ανάλυση.

Τελική γραπτή εξέταση: 70%. Θα περιλαμβάνει ερωτήσεις ανάπτυξης και συνθετικής ανάλυσης, ώστε να αξιολογείται όχι μόνο η γνώση της ιστορικής εξέλιξης αλλά κυρίως η ικανότητα σύνδεσης θεωρίας και ελληνικής περίπτωσης.

Εργασία ανάλυσης πολιτικής επικοινωνίας: 20%. Οι φοιτητές/τριες θα επιλέγουν μία συγκεκριμένη περίπτωση από τη Γ΄ Ελληνική Δημοκρατία — εκλογική αναμέτρηση, πολιτική κρίση, δημοψήφισμα, κομματική καμπάνια, τηλεοπτική αντιπαράθεση, πρωτοσέλιδα, ψηφιακή καμπάνια ή social media — και θα την αναλύουν με βάση ένα ή περισσότερα από τα θεωρητικά εργαλεία του μαθήματος.

Συμμετοχή και μικρές ασκήσεις: 10%. Σύντομες αναλύσεις πρωτογενών τεκμηρίων κατά τη διάρκεια του εξαμήνου: πρωτοσέλιδα, πολιτικές διαφημίσεις, τηλεοπτικά αποσπάσματα, αναρτήσεις κοινωνικών δικτύων ή δεδομένα πολιτικού λόγου.

Ημερομηνία δημιουργίας

Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου 2026