Παρουσίαση/Προβολή

Εικόνα επιλογής

Ιστορία των γυναικών (Ελλάδα, 19ος-20ός αι.)

(110601) -  Λήδα Παπαστεφανάκη

Περιγραφή Μαθήματος

Το μάθημα εισάγει στην ιστοριογραφία αναλύοντας το πως η ιστορία των γυναικών διαμορφώθηκε ως διακριτός κλάδος της σύγχρονης κοινωνικής ιστορίας διεθνώς. Θα συζητηθεί διεξοδικά η ιστορία των γυναικών στη σύγχρονη Ελλάδα. Εξετάζονται ειδικότερα ιστορικά ζητήματα όπως: η εκπαίδευση των γυναικών και οι διαφοροποιημένοι στόχοι της (έως και τον Μεσοπόλεμο), η εργασία των γυναικών και οι διακρίσεις τις οποίες υφίστανται στους εργασιακούς χώρους (από τον 19ο αιώνα έως τα τέλη του 20ού αι.), οι κοινωνικοί καταμερισμοί, η σταδιακή συγκρότηση της φεμινιστικής συνείδησης και των φεμινιστικών κινημάτων, το μεσοπολεμικό αίτημα για την απόκτηση πολιτικών δικαιωμάτων και η μεταπολεμική ενσωμάτωση των γυναικών στο ελληνικό πολιτικό σύστημα, η υιοθέτηση από το κράτος μιας κοινωνικής πολιτικής που βασίζεται σε διακρίσεις φύλου και το αίτημα για ισοπολιτεία, το οικογενειακό δίκαιο, το κίνημα για τις αμβλώσεις και η σεξουαλική απελευθέρωση (από τη δεκαετία του 1970), η βία κατά των γυναικών.

 

Μαθησιακά αποτελέσματα

Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες θα μπορούν α) να εξηγούν  -στην ιστορική τους διάσταση- τις αιτίες και τις συνέπειες της κατώτερης θέσης των γυναικών στην ελληνική κοινωνία, β) να ερμηνεύουν την ανάδυση και ανάπτυξη του φεμινιστικού κινήματος και του αγώνα για τα πολιτικά δικαιώματα, γ) να προσδιορίζουν τους λόγους που συνέβαλαν στην ανάπτυξη του φεμινιστικού κινήματος και να αναφέρονται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, δ) να εντάσσουν στο ορθό χρονολογικό και ιστορικό πλαίσιο τα ποικίλα ιστορικά φαινόμενα που αφορούν στην ιστορία των γυναικών και να κατανοούν βασικούς ιστορικούς όρους  (λ.χ. «φεμινισμός»), ε) να γνωρίζουν τα βασικά ιστοριογραφικά ρεύματα στην ιστορία των γυναικών.

 

 

Τρόπος αξιολόγησης

Γραπτή εξέταση αποτελούμενη από τρία θέματα, εκ των οποίων επιλέγονται δύο. Αξιολογείται η κατανόηση βασικών ερωτημάτων

και πληροφοριών, η κριτική σκέψη, και η δυνατότητα σύνθεσης.

 

Προαιρετική γραπτή εργασία. Οι φοιτητές/φοιτήτριες που παρακολουθούν το μάθημα ενθαρρύνονται να αναλάβουν μικρές γραπτές εργασίες 2.500-3.000 λέξεων. Οι εργασίες βασίζονται στην παρουσίαση και ανάλυση δύο-τριών βασικών κειμένων ή μιας θεματικής. Το θέμα καθορίζεται ανάλογα με τα ενδιαφέροντά τους και σε συνεργασία με τη διδάσκουσα. Οι εργασίες αποβλέπουν στην εξοικείωση των φοιτητών/φοιτητριών με τους τρόπους ανάγνωσης ενός ιστορικού κειμένου, τη διαπραγμάτευση ενός ιστορικού θέματος και τη συγγραφή μιας ιστορικής ανάλυσης. Η εργασία παρουσιάζεται προφορικά. Μετά την γραπτή υποβολή της, προσμετράται στην τελική βαθμολογία με έως και 3 βαθμούς, εφόσον η επίδοση στις γραπτές εξετάσεις είναι τουλάχιστον πέντε (5). Η εργασία δεν είναι απαλλακτική.

Οι φοιτητές/φοιτήτριες που ενδιαφέρονται να εκπονήσουν εργασία το δηλώνουν στη διδάσκουσα το αργότερο μέχρι το τέλος της 5ης εβδομάδας των μαθημάτων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

  1. έλεγχος των θεμάτων που έχουμε επεξεργαστεί στη διάρκεια του εξαμήνου, ικανότητα αντίληψης της χρονικής αλληλουχίας/περιοδολόγησης των ιστορικών ρευμάτων και φιανομένων στον χώρο και τον χρόνο (50%),
  2. ικανότητα ανασύνθεσης και παρουσίασης των πληροφοριών με γλωσσική επάρκεια/ικανότητα κριτικής και συλλογισμού επ’ αυτών (30%),
  3. δομή και οργάνωση των απαντήσεων στις γραπτές εξετάσεις ή/και στις προαιρετικές βοηθητικές εργασίες (20%).

 

Ημερομηνία δημιουργίας

Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου 2026

Σελίδα μαθήματος

  • Περίγραμμα

    Περιεχόμενο μαθήματος

    Το μάθημα εισάγει στην ιστοριογραφία αναλύοντας το πως η ιστορία των γυναικών διαμορφώθηκε ως διακριτός κλάδος της σύγχρονης κοινωνικής ιστορίας διεθνώς. Θα συζητηθεί διεξοδικά η ιστορία των γυναικών στη σύγχρονη Ελλάδα. Εξετάζονται ειδικότερα ιστορικά ζητήματα όπως: η εκπαίδευση των γυναικών και οι διαφοροποιημένοι στόχοι της (έως και τον Μεσοπόλεμο), η εργασία των γυναικών και οι διακρίσεις τις οποίες υφίστανται στους εργασιακούς χώρους (από τον 19ο αιώνα έως τα τέλη του 20ού αι.), οι κοινωνικοί καταμερισμοί, η σταδιακή συγκρότηση της φεμινιστικής συνείδησης και των φεμινιστικών κινημάτων, το μεσοπολεμικό αίτημα για την απόκτηση πολιτικών δικαιωμάτων και η μεταπολεμική ενσωμάτωση των γυναικών στο ελληνικό πολιτικό σύστημα, η υιοθέτηση από το κράτος μιας κοινωνικής πολιτικής που βασίζεται σε διακρίσεις φύλου και το αίτημα για ισοπολιτεία, το οικογενειακό δίκαιο, το κίνημα για τις αμβλώσεις και η σεξουαλική απελευθέρωση (από τη δεκαετία του 1970), η βία κατά των γυναικών.

     

    Διάγραμμα μαθημάτων - Εβδομαδιαίες θεματικές

    1. Εισαγωγή: Τι είναι η ιστορία των γυναικών; Η γέννηση του ιστοριογραφικού ενδιαφέροντος διεθνώς και στην Ελλάδα.
    2. Ιστορία των γυναικών: Η διχοτομία «φύση» - «πολιτισμός».
    3. Η νομική και κοινωνική θέση των γυναικών στην Ελλάδα τον 19ο αιώνα και στις αρχές του 20ού αιώνα (δικαιώματα, οικογένεια, εκπαίδευση, εργασία).
    4. Η εκπαίδευση των γυναικών τον 19ο αιώνα και στις αρχές του 20ού αιώνα Ι: εκπαίδευση «εις τα του οίκου» και το διδασκαλικό επάγγελμα. ΙΙ: Προσπάθειες μεταρρύθμισης.
    5. Η εργασία των γυναικών στο σπίτι και έξω απ’ αυτό, 19ος- α΄ μισό 20ού αιώνα
    6. Οι απαρχές του φεμινιστικού κινήματος. Γυναίκες και πολιτική. Γυναικείες οργανώσεις. Ο ελληνικός Μεσοπόλεμος: αλλαγές και συνέχειες όσον αφορά την κοινωνική θέση των γυναικών, την εκπαίδευση, την εργασία. Η μαζική είσοδος των γυναικών στη μισθωτή εργασία.
    7. Το φεμινιστικό κίνημα του Μεσοπολέμου. Ο αγώνας για τα πολιτικά δικαιώματα.
    8. Η θέση των γυναικών στο καθεστώς Μεταξά (1936-1940). Σύγκριση με τις απόψεις για τη θέση των γυναικών στο φασισμό και ναζισμό.
    9. Οι γυναίκες στην Κατοχή και την Αντίσταση: η είσοδος στη δημόσια σφαίρα.
    10. Οι Ελληνίδες στη μεταπολεμική εποχή: Δικαίωμα ψήφου (1952), αλλαγές στην εκπαίδευση και εργασία. Το νέο θεσμικό πλαίσιο και η κατάκτηση της ισότητας. Οι γυναίκες στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία (1960-1980) και το νέο φεμινιστικό κίνημα.
    11. Σεξουαλική απελευθέρωση, ιστορία της σεξουαλικότητας.
    12. Παρουσιάσεις εργασιών.
    13. Ανακεφαλαίωση. Προετοιμασία για τις εξετάσεις.