Παρουσίαση/Προβολή

(TMB527) -  Αντώνης Χατζηκυριάκου

Περιγραφή Μαθήματος

Το σεμινάριο εξετάζει την ιστορική εξέλιξη του καπιταλισμού στον οθωμανικό κόσμο, εντός του οποίου εντάσσονται ελληνικές και ελληνορθόδοξες κοινότητες τόσο πριν όσο και μετά το 1821. Το ζήτημα αυτό έχει κεντρική σημασία για την ιστορία των μετα-οθωμανικών κρατών και κοινωνιών, των οποίων κοινή συνισταμένη είναι η συναίνεση για τον «ελλιπή» ή «ασθενικό» ρόλο του καπιταλισμού. Ξεφεύγοντας από μια δυτικοκεντρική ματιά η οποία βλέπει τον καπιταλισμό ως ένα κατ’ εξοχήν δυτικό φαινόμενο το οποίο εξήχθηκε στον υπόλοιπο κόσμο, εξετάζει τις πώς οι παγκόσμιες και δια-εθνικές του διαστάσεις αντανακλάστηκαν στον οθωμανικό κόσμο μέσα τη λογική της διασυνδεδεμένης (connected) ιστορίας για να αναζητήσει τον βαθμό και τους τρόπους με τους οποίους ο καπιταλισμός είχε ρόλο στην ιστορική εξέλιξη αυτών των κοινωνιών. Παράλληλα, δεν αποτελεί μια αυστηρά οικονομική ιστορία, αλλά εξετάζει τις κοινωνικές, περιβαλλοντικές, κλιματικές, πολιτικές, νομικές, διανοητικές και πολιτισμικές του πτυχές. Κεντρική θέση στο μάθημα έχει η διασταύρωση της τάξης, της φυλής, του φύλου, της θρησκείας, και της εθνικότητας από την οπτική της διαθεματικότητας (intersectionality).

Μέσα από αυτή την προβληματική, τα εβδομαδιαία σεμινάρια θα εξετάζουν μια συγκεκριμένη προσέγγιση στο ιστορικό πρόβλημα του καπιταλισμού αξιολογώντας τόσο παλαιότερες και θεμελιακές προσεγγίσεις, όσο και πιο σύγχρονες που αναζωογόνησαν το ενδιαφέρον της ιστορικής κοινότητας ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης του 2008. Θέτοντας ένα ξεχωριστό ερώτημα κάθε εβδομάδα, το σεμινάριο θα συζητά τις διάφορες πτυχές του για να διερευνήσει τις οθωμανικές εκφάνσεις αυτού του παγκόσμιου ιστορικού φαινομένου, δίνοντας έμφαση στον εμπορικό και τον αγροτικό καπιταλισμό, εκδοχές οι οποίες είναι πολύ πιο διακριτές στον οθωμανικό κόσμο, παρά ο βιομηχανικός.  Τέλος, η ανάλυση του καπιταλισμού στα πλαίσια του σεμιναρίου δεν θα έχει έναν αποκλειστικά οικονομικό χαρακτήρα, αλλά περιλαμβάνει και τις κοινωνικές, πολιτικές, πολιτισμικές, περιβαλλοντικές, διανοητικές και νομικές του διαστάσεις.

Ημερομηνία δημιουργίας

Πέμπτη 26 Φεβρουαρίου 2026