(110465) -  Φανή Κουντούρη

Περιγραφή Μαθήματος

Ι. Σύντομη εισαγωγική περιγραφή

Πρόκειται για μάθημα υποχρεωτικό επιλογής (ΥΕ) που προσφέρεται στο 1^ο και στο 3^ο εξάμηνο σπουδών και συμβάλλει στην ανάπτυξη γνώσεων σε ένα κομβικής σημασίας πεδίο της πολιτικής επιστήμης και της πολιτικής κοινωνιολογίας.

Περιγραφή Μαθήματος

Το μάθημα εξετάζει τη σχέση μεταξύ πολιτικής, μέσων μαζικής ενημέρωσης και δημοκρατίας, εστιάζοντας στους σύγχρονους μετασχηματισμούς της πολιτικής επικοινωνίας σε θεωρητικό και εμπειρικό επίπεδο. Αφετηρία αποτελούν βασικά ερωτήματα σχετικά με την αλληλεπίδραση πολιτικής και επικοινωνίας, την αυτονομία της πολιτικής σφαίρας και τον ρόλο των ΜΜΕ στη διαμόρφωση της δημοκρατίας.

Στο πρώτο, θεωρητικό μέρος, αναλύονται οι έννοιες της διαμεσολάβησης, της αλληλεξάρτησης και της επιρροής μεταξύ πολιτικής και ΜΜΕ, καθώς και η μετάβαση από την προπαγάνδα στη σύγχρονη διαμόρφωση της θεματολογίας (agenda setting). Παράλληλα, εξετάζονται οι μετασχηματισμοί των πολιτικών κομμάτων, των στρατηγικών επικοινωνίας και του πολιτικού προσωπικού, υπό το πρίσμα της ψηφιοποίησης και της υβριδικής επικοινωνιακής πραγματικότητας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο των ΜΜΕ ως προϋπόθεσης αλλά και ως πρόκλησης για τη δημοκρατία, σε διαφορετικά μοντέλα δημοκρατικής οργάνωσης.

Στο δεύτερο μέρος, το μάθημα εστιάζει στην εξέλιξη της πολιτικής επικοινωνίας στη Γ’ Ελληνική Δημοκρατία, μέσα από μια αναλυτική περιοδολόγηση από τη δεκαετία του 1980 έως σήμερα. Εξετάζονται οι μεταβολές στον πολιτικό ανταγωνισμό, στις σχέσεις πολιτικής και εκδοτικών συμφερόντων, καθώς και στα μοντέλα πολιτικής ενημέρωσης, με έμφαση στις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης και της ψηφιακής μετάβασης. Το μάθημα αναδεικνύει τη μετάβαση από τον παραδοσιακό δικομματισμό σε ένα υβριδικό και πλατφορμοποιημένο επικοινωνιακό περιβάλλον, όπου τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι νέες τεχνολογίες επανακαθορίζουν τους όρους της πολιτικής αντιπαράθεσης.

Στόχος του μαθήματος είναι η ανάπτυξη κριτικής κατανόησης των σύγχρονων μορφών πολιτικής επικοινωνίας και των επιπτώσεών τους στη λειτουργία και την ποιότητα της δημοκρατίας.

 

Σκοποί μαθήματος

Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση των θεωριών και των πρακτικών που συγκροτούν το αντικείμενο της πολιτικής επικοινωνίας σε συγκριτική προοπτική με αποτέλεσμα οι φοιτητές-ριες να μπορούν να προσεγγίσουν τόσο θεωρητικά όσο και εμπειρικά το εν λόγω αντικείμενο . Στο μάθημα προσφέρονται εκείνες οι εξειδικευμένες γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες, ώστε να κατανοηθούν και να αναλυθούν σύγχρονοι θεωρητικοί/ερευνητικοί προβληματισμοί πάνω σε κεντρικά ζητήματα της πολιτικής και της επικοινωνίας.

 

Επιδιωκόμενα μαθησιακά αποτελέσματα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές/τριες αναμένεται:

• να γνωρίζουν και να κατανοούν το φαινόμενο της πολιτικής επικοινωνίας, τα επίπεδα στα οποία αυτό εκτυλίσσεται (εθνικό-ευρωπαϊκό-διεθνές) και το θεσμικό πλαίσιο που το διέπει (ΜΜΕ και πολιτικά κόμματα) σε ένα συγκριτικό πλαίσιο,
• να αναγνωρίσουν την κομβική σημασία της πολιτικής επικοινωνίας στις σύγχρονες δημοκρατίες,
• να αποκτήσουν αναλυτικά και τεχνικά εφόδια για την κατανόηση και την ανάλυση των διαδράσεων μεταξύ πολιτικού και μιντιακού πεδίου,
• να αναλύουν τον πολιτικό και μιντιακό λόγο, τις πολιτικές στρατηγικές και να προχωρούν στην συγκριτική ανάλυση των ειδησεογραφικών και πολιτικών προιόντων,
• να κατανοούν τους ιστορικούς μετασχηματισμούς των πολιτικών κομμάτων και των ειδησεογραφικών οργανισμών.

 

Τρόποι αξιολόγησης

Οι φοιτητές/τριες αξιολογούνται με γραπτή εξέταση στη διδαχθείσα ύλη, το περιεχόμενο της οποίας θα αναρτηθεί στην κεντρική ιστοσελίδα του Τμήματος.

Επιλογή εκπόνησης ομαδικής ή ατομικής εργασίας πρωτότυπης έρευνας και ανάλυσης δεδομένων.

Ημερομηνία Δήλωσης Εργασίας : 8/03/2026

Hμερομηνία Παράδοσης Εργασίας: 30/05/2026.

 

Προτεινόμενα Συγγράματα:

• Κουντούρη Φ., ΑΠΟ ΤΟ ΙΔΑΝΙΚΟ ΤΗΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΩΝΙΑ ΤΗΣ ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗΣ. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΜΕ ΣΤΗΝ Γ'ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. GUTENBERG, 2026

 

ΙΙ. πλανο Διαλέξεων

ΔΙΑΛΕΞΗ 1 — ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Τίτλος: Πολιτική και Επικοινωνία στη Σύγχρονη Δημοκρατία

• Σχέσεις πολιτικής & επικοινωνίας

• Το αποτύπωμα στη δημοκρατία

• Το παράδοξο της επικοινωνιακής διεύρυνσης

• Αυτονομία ή ετερονομία της πολιτικής;

• Παρουσίαση δομής μαθήματος

Α’ ΜΕΡΟΣ — ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ 

 ΔΙΑΛΕΞΗ 2

Τίτλος: Το πρόβλημα της συνύφανσης: Πολιτική και ΜΜΕ

• Διαμεσολάβηση, αλληλεξάρτηση, επιρροή

• Η σχέση πολιτικής–ΜΜΕ ως δομική σχέση εξουσίας

 ΔΙΑΛΕΞΗ 3

Τίτλος: Από τη Μεσοποίηση στον Υβριδισμό

• Μεσοποίηση

• Υβριδισμός

• Αυτοδιαμεσολάβηση / αποδιαμεσολάβηση

• Ψηφιακή πολιτική επικοινωνία

• Case: εκστρατεία Ομπάμα

ΔΙΑΛΕΞΗ 4

Τίτλος: Αλληλεξάρτηση και Ψηφιακός Πολιτικός Παραλληλισμός

• Ανταγωνιστική συμβίωση

• Πολιτικός παραλληλισμός

• Ψηφιακός παραλληλισμός

• Φίλτρα, echo chambers, αλγόριθμοι

• Συναισθηματικοποίηση πολιτικής

 ΔΙΑΛΕΞΗ 5

Τίτλος: Από την Προπαγάνδα στην Ατζέντα

• Προπαγάνδα & παραπληροφόρηση

• Μοντέλα επιρροής (Columbia, Michigan)

• Agenda setting

• Ψηφιακή εποχή και υβριδική ατζέντα

 ΔΙΑΛΕΞΗ 6

Τίτλος: Η Αυτονομία της Πολιτικής υπό Πίεση

• Μετασχηματισμοί κομμάτων

• Επαγγελματοποίηση & απο-επαγγελματοποίηση

• Προσωποποίηση πολιτικής

• Πολιτικές στρατηγικές & διαχείριση πληροφορίας

• Πολιτικό vs επικοινωνιακό κεφάλαιο

 ΔΙΑΛΕΞΗ 7

Τίτλος: ΜΜΕ και Δημοκρατία: Προϋπόθεση ή Απειλή;

• Ρόλοι ΜΜΕ: ελεγκτικός, ενημερωτικός, συμμετοχικός

• Μοντέλα δημοκρατίας

• Ψηφιακή δημοκρατία

• Ουτοπία vs σκοτεινή πλευρά των νέων μέσων

Β’ ΜΕΡΟΣ — ΠΕΡΙΟΔΟΛΟΓΗΣΗ 

 ΔΙΑΛΕΞΗ 8

Τίτλος: Μοντέλο Πολιτικής Επικοινωνίας στη Γ’ Ελληνική Δημοκρατία

• Πολιτική δημοσιότητα (1981–σήμερα)

• Κριτήρια περιοδολόγησης

• Τρία μοντέλα:

  • πολιτικός ανταγωνισμός

  • πολιτικο-εκδοτικές σχέσεις

  • ενημέρωση

ΔΙΑΛΕΞΗ 9

Τίτλος: 1980–1989: Πολωτικός Δικομματισμός και Ηγεμονία του Τύπου

• Μαζικά κόμματα

• Στρατηγικές πόλωσης

• Παραταξιακός Τύπος

• Αυριανισμός

ΔΙΑΛΕΞΗ 10

Τίτλος: 1989–1996: Μετάβαση και Μιντιακή Αυτονόμηση

• Κρίση νομιμοποίησης

• Ιδιωτική τηλεόραση

• Σκάνδαλο Κοσκωτά

• Επαγγελματοποίηση πολιτικής

ΔΙΑΛΕΞΗ 11

Τίτλος: 1996–2009: Το Πολιτικο-Μιντιακό Σύστημα Εξουσίας

• Κόμματα καρτέλ

• Εκσυγχρονισμός & διαχείριση

• Ενίσχυση εκδοτών

• Πολιτικοποίηση τηλεόρασης

ΔΙΑΛΕΞΗ 12

Τίτλος: 2010–2015: Κρίση και Αποσταθεροποίηση

• Μνημόνιο vs αντιμνημόνιο

• Πολιτική κατάρρευση

• Νέες διαιρετικές τομές

• Αρχή ψηφιακής πολιτικοποίησης

 ΔΙΑΛΕΞΗ 13

Τίτλος: 2015–2019: Υβριδικό Μοντέλο και Ψηφιακός Παραλληλισμός

• Άνοδος ΣΥΡΙΖΑ

• Social media στην πολιτική

• Νέα μορφή πόλωσης

• Ψηφιακή ενημέρωση

 ΔΙΑΛΕΞΗ 14

Τίτλος: 2019–2023: Νέα Κανονικότητα και Πλατφορμοποίηση της Πολιτικής

• Στρατηγικές ΝΔ & ΣΥΡΙΖΑ

• Πολιτικός «TikTokισμός»

• Κρίση εμπιστοσύνης στα ΜΜΕ

• Πολυφωνία και δημοκρατία

 

 

Ημερομηνία δημιουργίας

Παρασκευή 14 Νοεμβρίου 2014