Εισαγωγή στην Πολιτισμική Γεωγραφία [520116]

Λεωνίδας Οικονόμου

Περιγραφή

To μάθημα έχει στόχο να εισάγει τους φοιτητές στην κοινωνική και πολιτισμική γεωγραφία του αστικού χώρου και στην ανθρωπολογική μελέτη της κοινωνικής παραγωγής του αστικού χώρου και των χωρικών σχέσεων και αναπαραστάσεων. Εξετάζονται τα κυριότερα θεωρητικά παραδείγματα για την κατανόηση της αστικής γεωγραφικής οργάνωσης και δυναμικής στο σύγχρονο κόσμο και η συγκρότηση μιας εθνογραφίας του χώρου και του τόπου που εστιάζεται σε ζητήματα αστικού σχεδιασμού και αρχιτεκτονικής και διερευνά τις πολύπλευρες σχέσεις ανάμεσα στη διαμόρφωση του χώρου της πόλης, την άσκηση και αμφισβήτηση της εξουσίας, την συγκρότηση των ταυτοτήτων, και τις κοινωνικές πρακτικές. Η εστίαση στις χωρι

Περισσότερα  
Κωδικός: TMH169
Σχολή - Τμήμα: Κοινωνικής Ανθρωπολογίας » Προπτυχιακό
CC - Αναφορά - Μη Εμπορική Χρήση - Παρόμοια Διανομή
CC - Αναφορά - Μη Εμπορική Χρήση - Παρόμοια Διανομή

Θεματικές Ενότητες

Κοινωνιολογικές και γεωγραφικές προσεγγίσεις στην αστική γεωγραφία. Από το παράδειγμα της Σχολής του Σικάγου στην πολιτική οικονομία, την πολιτισμική στροφή και τον μεταδομισμό. Η χωρική στροφή στις κοινωνικές επιστήμες. 

Κείμενα μελέτης :  

Knox, Paul, και Steven Pinch, 2009, Κοινωνική Γεωγραφία των πόλεων, Αθήνα: Σαββάλας, από το 1ο κεφάλαιο: “Η κοινωνική γεωγραφία και η κοινωνικοχωρική διαλεκτική”, τις σσ. 29-39. 

Παπαϊωάννου Ηρακλής, 2014, Η Φωτογραφία του Ελληνικού Τοπίου - Μεταξύ Μύθου και Ιδεολογίας, Αθήνα: Εκδόσεις Άγρα, την “Εισαγωγή”, σσ. 15-31.

H χωρική δυναμική του καπιταλισμού και “το δικαίωμα στην πόλη” (Henry Lefebvre και David Harvey). Η κοινωνική παραγωγή του αστικού χώρου. Θεωρητικές προσεγγίσεις του αστικού σχεδιασμού.

 Κείμενα μελέτης :

Βαίου Ντίνα και Κωστής Χατζημιχάλης, 2012, Ο Χώρος στην Αριστερή Σκέψη, Αθήνα: Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς και Νήσος, το τμήμα 2.5: “Αναφορά στον Ανρί Λεφέβρ”, σσ. 82-92. 

Knox, Paul, και Steven Pinch, 2009, Κοινωνική Γεωγραφία των πόλεων, Αθήνα: Σαββάλας, από το 2ο κεφάλαιο τις σσ. 68-81 (φορντισμός-κεϋνσιανισμός και η νεοφιλελεύθερη στροφή).

Harvey, David, 1995, “Τα γεωπολιτικά του καπιταλισμού”, στο Δημήτρης Γεωργούλης (επιμ.), Κείμενα στη Θεωρία και στην Εφαρμογή του Πολεοδομικού και του Χωροταξικού Σχεδιασμού, Αθήνα: Παπαζήσης, σσ. 1-50.  

Οικονόμου, Λεωνίδας, 2005, «Aστική μεγέθυνση και περιβάλλον στο δυτικό κόσμο», στο Θ. Aνθοπούλου και Δ. Παπαδοπούλου (επιμ.), Περιβάλλον και Kοινωνία. Mύθοι και Πραγματικότητα, Aθήνα: Εκδ. Gutenberg, σσ. 167-187. 

Οικονόμου, Λεωνίδας, 2012, Η Κοινωνική Παραγωγή του Αστικού Χώρου στη Μεταπολεμική Αθήνα. Η Περίπτωση της Βούλας, Αθήνα: Εκδ. Πατάκη  Κεφάλαιο 1: “Η κοινωνική παραγωγή του χώρου και το κράτος”, σσ. 39-71.

Η ιστορική ανάδυση της σύγχρονης πολεοδομίας. Θεωρητικές προσεγγίσεις του αστικού σχεδιασμού

Κείμενα Μελέτης :  

Benevolo, Leonardo, “Η κοινωνική προέλευση της σύγχρονης πολεοδομίας”, στο Παντελής Λαζαρίδης και Leonardo Benevolo, Βιομηχανική Επανάσταση Βιομηχανική Πόλη, Αθήνα: Εκδ. Νέα Σύνορα – Α. Λιβάνης, σσ. 163-207 και 261-340. 

Οικονόμου, Λεωνίδας, 2012, Η Κοινωνική Παραγωγή του Αστικού Χώρου στη Μεταπολεμική Αθήνα. Η Περίπτωση της Βούλας, Αθήνα: Εκδ. Πατάκη  Κεφάλαιο 1: “Η κοινωνική παραγωγή του χώρου και το κράτος”, σσ. 39-71 και 299-305.

Η πόλη της πειθάρχησης και της βιοπολιτικής (Michel Foucault). Η χωρική συγκρότηση των ταυτοτήτων, των σχέσεων εξουσίας και της γνώσης. Φουκωικές προσεγγίσεις του αστικού σχεδιασμού.  

 Κείμενα μελέτης :  

Οικονόμου, Λεωνίδας, 2012, Η Κοινωνική Παραγωγή του Αστικού Χώρου στη Μεταπολεμική Αθήνα. Η Περίπτωση της Βούλας, Αθήνα: Εκδ. Πατάκη  Κεφάλαιο 1: “Η κοινωνική παραγωγή του χώρου και το κράτος”, σσ. 39-71 και 299-305.  

Knox, Paul, και Steven Pinch, 2009, Κοινωνική Γεωγραφία των πόλεων, Αθήνα: Σαββάλας, σσ. 108-110. (307.76 ΚΝΟ) 

Βαίου Ντίνα και Κωστής Χατζημιχάλης, 2012, Ο Χώρος στην Αριστερή Σκέψη, Αθήνα: Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς και Νήσος, το τμήμα 4.6: “Για τον Μισέλ Φουκώ”, σσ. 206-210. 

Joyce, P., 2010, Σύγχρονη Πόλη, Η Διακυβέρνηση της Ελευθερίας, Αθήνα: Πλέθρον, τα Κεφάλαια 2 (Το νερό και το αίμα της πόλης. Φυσικοποιώντας τους κυβερνωμένους), και 3 (Το φως της δημοσιότητας. κατασκευάζοντας την φιλελεύθερη κοινότητα”) σσ. 97-179.

Η πολιτισμική στροφή στις αστικές σπουδές. Η μητρόπολη και η αστική εμπειρία στο έργο του Walter Benjamin. Η πόλη στο μεταίχμιο της εμπειρίας, των αναπαραστάσεων και του χώρου. Αναπαραστάσεις της πόλης στις κοινωνικές επιστήμες, τη λογοτεχνία, και τον κινηματογράφο. Πόλη και μουσική. Η ψηφιακή πόλη.

Κείμενα μελέτης : 

Γκότση, Γεωργία, 2004, Η Ζωή εν τη Πρωτευούση. Θέματα Αστικής Πεζογραφίας από το Τέλος του 19ου Αιώνα, Αθήνα: Νεφέλη, το 3ο κεφάλαιο (“Η πρόσληψη του άστεως”), σσ. 101-138. 

Σταυρίδης, Σταύρος, 2006, “Η σχέση χώρου και χρόνου στη συλλογική μνήμη”, στο Στ. Σταυρίδης (επιμ.), Μνήμη και Εμπειρία του Χώρου, Αθήνα: Αλεξανδρεια, σσ. 13-41. 

Pinol, Jean-Luc, 2000, Ο Κόσμος των Πόλεων τον 19ο Αιώνα, Αθήνα: Πλέθρον, το δεύτερο κεφάλαιο, “Η εικόνα της πόλης”, σσ. 65-100.

Εθνογραφικές προσεγγίσεις της κοινωνικής παραγωγής και κατασκευής του αστικού χώρου. Η διεθνική ιστορία και ο συγκρουσιακός χαρακτήρας του αστικού σχεδιασμού και της δημόσιας αρχιτεκτονικής. Αστικός χώρος, εθνική και κοινωνική ιδεολογία, κυβερνησιμότητα. Αστικός σχεδιασμός, πολιτική συμμετοχή και το δικαίωμα στην πόλη.           

Κείμενα μελέτης : 

Οικονόμου, Λεωνίδας, 2012, Η Κοινωνική Παραγωγή του Αστικού Χώρου στη Μεταπολεμική Αθήνα. Η Περίπτωση της Βούλας, Αθήνα: Εκδ. Πατάκη  Κεφάλαιο 1: “Η κοινωνική παραγωγή του χώρου και το κράτος”, σσ. 39-71.

 

Η κατασκευή και ανακατασκευή της κοινωνικής και συμβολικής γεωγραφίας της πόλης. Γειτονιά, κοινότητα και κοινωνική κατασκευή του τόπου. Η νεοφιλελεύθερη αστική αναδιάρθρωση στον παγκόσμιο Βορρά και Νότο: αισθητικός σχεδιασμός, εμπορικά κέντρα, θεματικά πάρκα, περιφραγμένες κοινότητες, εξευγενισμός, γκετοποίηση. Αστικά κινήματα και πολιτικές συγκρούσεις για τη διαχείριση του αστικού χώρου.

Κείμενα μελέτης :  

Knox, Paul, και Steven Pinch, 2009, Κοινωνική Γεωγραφία των πόλεων, Αθήνα: Σαββάλας, το 9ο κεφάλαιο: “Γειτονιά, κοινότητα και κοινωνική κατασκευή του τόπου”, σσ. 336-371. 

Davis, Mike, 1998, Πέρα από το Blade Runner, Αθήνα: futura, σσ. 9-47.

Εισαγωγή στη κοινωνική γεωγραφία της Αθήνας. Αστικός σχεδιασμός, δημόσια αρχιτεκτονική και πολιτική μνημείων στην Ελλάδα το 19ο αιώνα.  

Κείμενα μελέτης :  

Οικονόμου, Λεωνίδας, 2012, Η Κοινωνική Παραγωγή του Αστικού Χώρου στη Μεταπολεμική Αθήνα. Η Περίπτωση της Βούλας, Αθήνα: Εκδ. Πατάκη.

Φιλιππίδης, Δημήτρης, 1984, Nεοελληνική Aρχιτεκτονική, Aθήνα: Mέλισσα, το τρίτο κεφάλαιο: “Οι τέχνες επιστρέφουν στην κοιτίδα τους (1830-1880)”, σσ. 65-103.  

Kαυταντζόγλου, P., 2001, Στη Σκιά του Iερού Bράχου. Tόπος και Mνήμη στα Aναφιώτικα, Aθήνα: Eλληνικά Γράμματα, το δεύτερο κεφάλαιο, σσ. 69-103.  

Καραδήμου-Γερολύμπου Α., 1985, "Σχεδιασμός και ανάκτηση του χώρου της πόλης.  Χαρακτήρας της πολεοδομικής παρέμβασης του κράτους κατά την μετάβαση από την Οθωμανική στην Νεοελληνική πόλη" στα Πρακτικά του Διεθνούς Συμποσίου Ιστορίας: Η Νεοελληνική Πόλη, Οθωμανικές Κληρονομιές και Ελληνικό Κράτος, Αθήνα: Εταιρεία Μελέτης Νέου Ελληνισμού, Τόμος Β’, σ. 381-395.  

Καραδήμου-Γερολύμπου Α. & Ν. Παπαμίχος, 1988, "Ρύθμιση του Χώρου: Πολιτικές πρωτοβουλίες και θεσμικές ρυθμίσεις" στο Μαυρογορδάτος, Γ & Χ Χατζηιωσήφ (επιμ.), Βενιζελισμός και Αστικός Εκσυγχρονισμός, Ηράκλειο: Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης, σσ. 113-133.  

Μπαστέα Ελένη, 2008, Αθήνα 1834-1896: Νεοκλασσική Πολεοδομία και Ελληνική Εθνική Συνείδηση, Αθήνα: Libro.  

Φιλιππίδης, Δ., 2000, «H εμφάνιση της πολυκατοικίας στην Aθήνα του ‘30», στο στο Eταιρεία Mελέτης Nέου Eλληνισμού, H Πόλη στους Nεότερους Xρόνους. Mεσογειακές και Bαλκανικές Oψεις (19ος-20ος αι.), Πρακτικά του B’ Διεθνούς Συνεδρίου, Aθήνα: EMNE, σ. 141-146.

Τα πρότυπα αστικής ανάπτυξης στην μεταπολεμική Αθήνα. Αστικό τοπίο (σχεδιασμός, αρχιτεκτονική, μνημεία, μεταφορές, περιβάλλον), κοινωνική ιδεολογία και πολιτική συνείδηση στη μεταπολεμική Αθήνα.

Κείμενα μελέτης :  

Οικονόμου, Λεωνίδας, 2012, Η Κοινωνική Παραγωγή του Αστικού Χώρου στη Μεταπολεμική Αθήνα. Η Περίπτωση της Βούλας, Αθήνα: Εκδ. Πατάκη.  

Σαρηγιάννης, Γ. M., 2000, Aθήνα 1830-2000. Eξέλιξη – Πολεοδομία – Mεταφορές, Aθήνα: Eκδ. Συμμετρία, το τμήμα “Η πολεοδομική εξέλιξη μετά τον πόλεμο”, σσ. 156-176.  

Παπαμίχος, Νίκος, 2000, “Η μεταπολεμική πόλη, πόλη της αντιπαροχής”, στο συλλογικό έργο, 1949-1967 Η Εκρηκτική Εικοσαετία, Αθήνα: Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας, σσ. 79-86.

Πούπου Άννα, 2011, “Η ρητορική της ανοικοδόμησης. Θεματικές της μεταμόρφωσης του αστικού χώρου στον ελληνικό κινηματογράφο της δεκαετίας του ’60” στο Αρχειοτάξιο, νο 13, σσ. 39-50.  

Χαστάογλου, Βίλμα, 2008, Νεωτερικότητα και μνήμη στη διαμόρφωση της μεταπολεμικής Θεσσαλονίκης”, στο Γρηγόρης Καυκαλάς, Λόης Λαμπριανίδης και Νίκος Παπαμίχος (επιμ.), Η Θεσσαλονίκη στο μεταίχμιο, Αθήνα: Εκδ. Κριτική, σσ. 150-198.

Ανοικτό Ακαδ. Μάθημα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα
Επίπεδο: A-

Αρ. Επισκέψεων :  2078
Αρ. Προβολώς :  7487

Ημερολόγιο

Ανακοινώσεις

  • - Δεν υπάρχουν ανακοινώσεις -